مىخورد به طور مثال مقدس اردبيلى - مجتهد زاهد و صاحب نفوذ دوران صفوى ، وى را همراه با محيى الدين به چوب تكفير نواخته و علت كفر آنان را مطالعه آثار افلاطون و اتباع او دانسته و آنان را « دزدان مقالات و اعتقادات قبيحه فلاسفه » ناميده و پيروان آنها را احمقان سرگردان دانسته است . « 1 » نكته دوم كه در رؤياى ياد شده جلب توجه مىكند ، مسئله سال 700 هجرى است . اين سؤال پيش مىآيد كه در اين سال و پس از آن چه خصوصيتى نهفته است و طلاب علوم چه تحولى مىيابند كه آثار نسفى مقبوليت مىيابد و مرجع درس و بحث طلاب مىشود ؟ به نظر مىرسد كه بايد براى حل اين مطلب گفتگوهاى نسفى با مراد و استادش سعد الدين حموى مورد مداقه قرار گيرد . كه مستلزم بررسى دقيق مىباشد و از حوصله اين مقال خارج است . آنچه كه در سطور قبل گفته شد ، ايجاب مىنمايد كه تحقيقات گسترده‌ترى در راه شناساندن نسفى و شرح عقايد او انجام پذيرد و آثار چاپ نشده او توسط اهل فن انتشار و در اختيار علاقه‌مندان قرار گيرد . متأسفانه در تراجم احوال راجع به نسفى كمتر مأخذى وجود دارد كه بتوان به آن اعتماد كرد ، و اگر چيزى در مورد او نوشته شده ، دور از واقعيت و بلكه افسانه‌سرايى است ، مانند آنچه صاحب كتاب مجالس العشاق درباره او نوشته كه بالمره حاصل تخيل نويسنده آن است . اين كتاب نسفى را عاشق پسر يكى از امراى بخارا قلمداد مىكند كه چون نمىتواند عشق خود را اخفا كند در اظهار آن دچار خجلت مىشود و سپس در فتنه بخارا آن پسر كشته شده و نسفى رانده مىشود و در گذر از آب آمويه رباعى ياد شده را از اشتداد آن عشق مفروض ترنم مىكند ! « 2 » اما نسفى و آثارش در غرب از ديرباز شناخته شده و آثارى در مورد وى به وجود آمد كه علاقه‌مندان اين مبحث مىتوانند به مقدمه ماريژان موله بر انسان كامل مراجعه نمايند . خوشبختانه در ايران نيز ، در چندساله اخير ، نسفى مورد توجه قرار گرفته و تا آنجا كه راقم اين سطور اطلاع دارد ، در فاصله بين چاپ اول اين اثر تاكنون مآخذ مهم ذيل درباره او انتشار يافته است : 1 - انتشار چاپ چهارم كتاب انسان كامل توسط كتابخانه طهورى با اين مزيت بر

--> ( 1 ) . همان . ( 2 ) . مجالس العشاق تأليف امير كمال الدين گازرگاهى ، صص 163 و 164 .